Elektrikli Çit Cihazı Kurulumu: Adım Adım Eksiksiz Rehber

Tarlanızı yaban domuzundan, bahçenizi hırsızdan ya da arazinizi istenmeyen girişlerden korumak için elektrikli çit sistemi kurmak istiyorsunuz — ama nereden başlayacağınızı bilmiyor musunuz? Bu rehber, sıfır deneyimden profesyonel kuruluma ulaşmanız için ihtiyacınız olan her teknik detayı, doğru sırayla sunmaktadır.

Kurulumu doğru yapmak hem güvenlik açısından hem de sistem performansı açısından kritik öneme sahiptir. Yanlış topraklama, uygunsuz izolatör veya hatalı tel germe; sistemin çalışmamasına, cihazdaki bobinin yanmasına veya istenmeyen elektrik şoku riskine yol açabilir.

Elektrikli Çit Sisteminin Bileşenleri

Kuruluma başlamadan önce sistemin tüm bileşenlerini ve görevlerini tanımak, hem alışveriş listenizi netleştirir hem de kurulum sırasında kaynaklara hızla ulaşmanızı sağlar.

Temel Bileşenler ve Görevleri

   | Bileşen | Görevi | Önemli Not
| Şok Cihazı (Enerjizör) | Enerjiyi yüksek voltajlı darbelere dönüştürür | Boşta kesinlikle çalıştırmayın
| Çit Teli / Misin İpi | Elektrik akımını boyunca taşır | Toprakla temas etmemeli
| İzolatörler | Teli direkten yalıtır | Ucuz izolatör çatlar, enerji kaybeder
| Kazıklar / Direkler | Teli tutarak gerilimi korur | Köşelerde daha kalın kullanın
| Topraklama Çubuğu | Devreyi tamamlar, sistemi çalışır kılar | En az 1 m toprağa gömülmeli
| Enerji Kaynağı | Şok cihazını besler | 220V adaptör, 12V akü veya solar panel
| Uyarı Levhaları | Yasal zorunluluk; 3. kişileri uyarır | TSE EN-60335-2-76 gereği zorunlu
| Kapı Yayı Seti (İsteğe Bağlı) | Sistemi kesmeden giriş-çıkış sağlar | Kapı izolatörleriyle birlikte monte edilir

Enerji Kaynağı Seçimi: 220V, Akü ve Güneş Paneli Karşılaştırması

Şok cihazını besleyecek enerji kaynağının seçimi, kurulum yapılacak lokasyona göre belirlenir. Üç temel seçenek mevcuttur.

   | Enerji Kaynağı | Avantaj | En Uygun Kullanım Alanı
| 220V Şebeke Adaptörü | Kesintisiz, bakımsız, uygun maliyetli | Yakın konut, bahçe, işyeri
| 12V Akü (Batarya) | Elektriksiz alanlarda çalışır; taşınabilir | Tarla, uzak arazi, sezonluk kullanım
| Güneş Paneli + Akü | Tamamen bağımsız; elektrik faturası sıfır | Uzak arazi, dağ evi, bağ-bahçe

 💡 İpucu: Güneş panelli sistemde panel, güneşin doğduğu yöne (güneye) dönük dikey konumlandırılmalıdır. Kırmızı kablo akünün (+) terminaline, siyah kablo (–) terminaline bağlanır.

 💡 14 Ah akü ile sistem, bulutlu ve gece dahil yaklaşık 14 gün boyunca güneş görmeden çalışabilir.

Kurulum Öncesi Planlama: Ölçü ve Hazırlık

Fiziksel kuruluma geçmeden önce aşağıdaki planlama adımlarını tamamlamak, hem malzeme israfını hem de yeniden yapma zahmetini önler.

Saha Analizi Kontrol Listesi

1. Arazinin toplam çevre uzunluğunu metre cinsinden ölçün.
2. Kaç sıra tel çekileceğini belirleyin (domuz: 3 sıra, inek-at: 2-3 sıra, köpek-kümes: 4+ sıra).
3. Kapı/geçiş noktalarını ve konumlarını işaretleyin.
4. Enerji kaynağına yakın, yağmur almayan korunaklı bir şok cihazı montaj noktası seçin.
5. Topraklama için nemli, iletken zemin belirleyin (kuru kumlu toprak kaçının).
6. Yüksek ot, çalı veya ağaç dallarının tel güzergahına girmeyeceğinden emin olun.

Kaç Sıra Tel, Hangi Yükseklikte?

   | Koruma Amacı | Tel Sırası | Yerden Yükseklik (cm)
| Yaban domuzu kovucu | 3 sıra | 20 – 45 – 75
| Ayı kovucu | 3 sıra | 20 – 50 – 90
| İnek / Büyükbaş | 2-3 sıra | 50 – 90 (– 130)
| At (şerit tel önerilir) | 3 sıra şerit | 50 – 95 – 140
| Koyun / Keçi (min. 6000V) | 4 sıra | 20 – 40 – 60 – 90
| Bahçe / Mülk güvenliği | 3-4 sıra | 30 – 60 – 90 – 120

Adım Adım Elektrikli Çit Cihazı Kurulumu

Aşağıdaki adımlar sırasıyla uygulandığında, hem güvenli hem de maksimum performanslı bir sistem elde edilir.

Adım 1 — Güzergah Temizliği ve İşaretleme

Çit güzergahı boyunca ot, çalı ve yabancı bitkileri ot tırpanı veya çapa ile temizleyin.

Tel, toprağa veya ıslak bitkilere değerse akü anında boşalır ve cihaz zarar görebilir.

Köşe noktaları, kapı yerleri ve şok cihazı konumunu kazıkla ya da boya spreyle işaretleyin.

Adım 2 — Kazıkların Çakılması

Ahşap, metal veya plastik kazıkları yaklaşık 3–7 metre aralıklarla güzergah boyunca çakın.

Kazık boyu 130 cm olmalı; 30 cm'si toprağa gömülmeli, 100 cm dışarıda kalmalıdır.

Köşe ve dönüş noktalarına ekstra kalın (çift duvar veya destekli) kazık kullanın; bu noktalara tel kuvveti en fazla binmektedir.

Kazıklar arasında daha büyük mesafe bırakmak gerekiyorsa (4–6 m), buna uygundur; ancak 7 m'yi geçmeyin.

Adım 3 — İzolatörlerin Montajı

Her kazığa, çekeceğiniz tel sırası sayısınca izolatör vidalayın veya klipsleyin.

İzolatörün teli tuttuğundan ancak kazığa değmediğinden emin olun — kazıkla temas enerji kaybına yol açar.

Köşe noktalarında telin izolatörden kaymaması için çift izolatör takın.

Ucuz ve kalitesiz izolatörler güneşte çatlar; UV dayanımlı, marka uyumlu izolatör tercih edin.

Adım 4 — Çit Telinin Çekilmesi

Şok cihazının konumlandığı köşeden başlayarak teli bir makaraya sararak ilerleyin.

Tel gergin olmalı, ancak aşırı sıkı gerilmemeli — ısıyla uzama payı bırakın.

Tel toprağa, ıslak çimene veya yabancı bitkilere kesinlikle değmemelidir; sistem çalışmaz.

Birden fazla sıra çekiliyorsa sıraları paralel ve eşit aralıklı tutun.

Tel uçlarını ek yerlerinde birbirine sararken izole bant veya uygun konnektör kullanın.

Köşe geçişlerinde tel kazığa değmeden en az 2 cm mesafe bırakın.

⛔ KRİTİK: Her sıraya ayrı şok cihazından enerji vermek yasaktır ve tehlikelidir. Tüm tel sıraları aynı cihaza bağlanmalıdır.

Adım 5 — Topraklama Kazığının Çakılması

Topraklama çubuğunu (genellikle galvanizli demir, min. 1 cm çap) şok cihazına en yakın yere seçin.

Çubuğu toprağa en az 1 metre derinliğe çakın; nemli toprakta performans artar.

Birden fazla topraklama çubuğu kullanılacaksa aralarında en az 2–3 metre mesafe bırakın.

Topraklama kablosunu çubuğa sıkıca bağlayın; diğer ucunu cihazın 'Earth' (toprak) çıkışına takın.

Topraklama telinden kıvılcım veya elektrik çıkmamalıdır — çıkıyorsa topraklama kuru veya yetersizdir.

 ⚠ Kuru kumlu veya taşlı zemin, zayıf topraklama nedeniyle sistemin tamamen çalışmamasına yol açabilir. Gerekirse topraklama çubuğu çevresini ıslatın veya birden fazla çubuk kullanın.

Adım 6 — Şok Cihazının Montajı ve Bağlantısı

Cihazı su, yağmur ve doğrudan güneşten korunacak şekilde konumlandırın (su geçirmez kutu, sundurma altı veya kapalı alan).

Cihazın 'Fence' (şok çıkışı) portuna çit telini bağlayın.

Cihazın 'Earth' (toprak) portuna topraklama kablosunu bağlayın.

Enerji kaynağını (adaptör, akü maşası veya solar panel kablosu) bağlayın.

Akü bağlantısında kırmızı maşayı (+) terminale, siyahı (–) terminale takın.

Cihazı BEĞLENTİLERİ TAMAMLAMADAN boşta çalıştırmayın — bobin yanar.

Şok Cihazı Mod Ayarları

   | Mod | Açıklama | Kullanım Senaryosu
| Mod 0 (Sıfır) | Sadece gece çalışır; güneş batınca otomatik aktif olur | Gündüz risk olmayan, gece koruması gereken alanlar
| Mod 1 (Bir) | 7/24 sürekli çalışır; gece-gündüz aktif | Tüm gün koruması gereken alanlar
| Mod 2 | Akşam manuel aktif edilir | Gece yarısı sefer planlaması yapılanlar

Adım 7 — Kapı Yayı Setinin Montajı (İsteğe Bağlı)

Kapı izolatörlerini geçiş noktasının her iki yanına monte edin.

Kapı yayını izolatörlere takarak çit tellerine entegre edin.

Kapı yayının rahatça açılıp kapanmasını test edin.

Geçiş kazığına ek izolatör takarak kapı yayının elciğini sabitleyebileceğiniz bir nokta oluşturun.

Adım 8 — Uyarı Levhalarının Asılması

TSE EN-60335-2-76 standardı gereği uyarı levhaları tüm çit boyunca belli aralıklarda asılmalıdır.

Özellikle yollar, patikalar ve insan geçiş noktalarına yakın yerlerde levha sıklığı artırılmalıdır.

Levha olmadan yapılan kurulum yasal uyumluluk açısından eksik sayılır.

Adım 9 — Sistem Testi

Sistemi açmadan önce tüm bağlantıları son kez gözden geçirin.

Cihazı Mod 1'e alarak çalıştırın.

Ark testi: Kapı yayı varsa yayın metal kısmını toprağa 3–4 mm yaklaştırın — ark (kıvılcım) görürseniz sistem çalışıyor demektir.

Kapı yayı yoksa kısa bir tel parçasını çit teline yaklaştırın (penseyle tutun, elinizle değil); ark oluşması sistemi doğrular.

Sistemin düzenli çalıştığını uydu alıcısındaki ışık veya cihazın kendi göstergesinden takip edin.

Kurulumda Yapılan 6 Kritik Hata ve Çözümleri

Deneyimsiz kurulumların büyük çoğunluğunda tekrarlanan hatalar belirlidir. Bu hataların bilinmesi hem sistemi korur hem de zaman-maliyet kaybını önler.

   | Hata | Sonucu | Doğru Uygulama
| Cihazı boşta çalıştırmak | Bobin veya kart yanar, cihaz bozulur | Önce bağlantıları yap, sonra çalıştır
| Yanlış akü polaritesi (+/–) | Cihaz kalıcı olarak zarar görür | Kırmızı = (+), Siyah = (–)
| Kuru/yetersiz topraklama | Sistem çalışmaz veya zayıf çalışır | Nemli zemine min. 1 m derinliğe çak
| Tel toprağa değmesi | Akü boşalır, sistem durur | Ot temizliğini düzenli yap
| Farklı cihazlardan çok sıraya enerji | Can tehlikesi oluşabilir | Tüm sıralar tek cihaza bağlanmalı
| Dikenli/jiletli tele elektrik vermek | Takılan canlı sürekli şoka girer, ölüm riski | Standartta yasak; asla uygulamayın

Elektrikli Çit Sistemi Bakımı: Uzun Ömür İçin Periyodik Kontroller

Kurulum tamamlandıktan sonra düzenli bakım yapılmaması, en iyi sistemin bile kısa sürede yetersiz hale gelmesine yol açar.

Haftalık Kontroller

Ot ve bitkilerin çit tellerine değip değmediğini kontrol edin; temas varsa derhal temizleyin.

Cihazın çalışma göstergesinin aktif olduğunu doğrulayın.

Topraklama telinden kıvılcım çıkıp çıkmadığını kontrol edin (çıkıyorsa topraklama sorunlu).

Aylık Kontroller

Kazıkların eğilip eğilmediğini ve toprakta sabitliğini kontrol edin.

İzolatörlerde çatlak veya kırık olup olmadığını gözden geçirin.

Tüm bağlantı noktalarında oksitlenme veya korozyon var mı inceleyin.

Akü kullanılıyorsa şarj seviyesini kontrol edin.

Sezonluk Kontroller (3–6 Ayda Bir)

Tel gerginliğini kontrol edin; sarkan veya gevşeyen bölümleri düzeltin.

Uyarı levhalarının yerinde ve okunaklı olduğundan emin olun.

Güneş paneli yüzeyini yumuşak bezle temizleyin.

Cihaz bağlantılarını söküp temizleyip yeniden sıkın.

Topraklama çubuğunun etrafını sulayın ve derinliğini kontrol edin.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

🔵 Elektrikli çit cihazı ne kadar sürede kurulur?

Standart bir tarla veya bahçe güzergahı için (200–500 m), 3–5 kişilik bir ekiple yarım günde kurulum tamamlanabilir. Tek kişi yapıyorsa 1–2 gün hesaplamak daha gerçekçidir.

🔵 Güneş panelli sistem kışın veya bulutlu havada çalışır mı?

Evet. Panel gökyüzünü görmesi yeterlidir; güneşi doğrudan görmesi şart değildir. 14 Ah akülü sistemler, hiç güneş olmasa dahi yaklaşık 14 güne kadar çalışmayı sürdürür.

🔵 Tel kaç sıra çekilmeli?

Kullanım amacına göre değişir. Domuz ve ayı için zemin yakınından (20–45–75 cm) 3 sıra; büyükbaş hayvanlar için 2–3 sıra; bahçe güvenliği için 3–4 sıra genellikle yeterlidir.

🔵 Sistemi kendin kurabilir misin?

Temel kurulum için evet. Ancak büyük araziler, çok sıralı veya solar entegrasyon gerektiren sistemlerde, yanlış bağlantı cihaza zarar verebilir ve güvenlik riski oluşturabilir. Profesyonel destek almak, garanti ve performans açısından önerilir.

🔵 Elektrikli çit insanlara zarar verir mi?

TSE EN-60335-2-76 standardına uygun kurulmuş bir sistem, yüksek voltajlı ancak düşük amperajlı kısa süreli darbeler verir. Bu, acı veren ama zararsız bir uyarı şokudur. Dikenli/jiletli tele elektrik vermek ve farklı cihazlardan aynı tele enerji uygulamak kesinlikle tehlikelidir.

🔵 Sistem çalışmıyor; ne yapmalıyım?

Sırasıyla kontrol edin: (1) Enerji kaynağı bağlı mı ve akü dolu mu? (2) Topraklama çubuğu yeterli derinlikte ve nemli zeminde mi? (3) Tel toprağa veya ıslak bitkiye değiyor mu? (4) İzolatörler kırık mı? (5) Cihaz boşta çalıştırılmış ve bobin yanmış olabilir mi? Bu kontrollerin ardından sorun devam ediyorsa teknik servis alınız.

📞 HAZEL ELEKTRONİK — ERDEMLİ'DE ELEKTRİKLİ ÇİT KURULUM UZMANI

Erdemli ve Mersin'de profesyonel elektrikli çit kurulumu, solar entegrasyon ve bakım hizmetleri için Hazel Elektronik'e ulaşın. Ücretsiz keşif, garantili kurulum, hızlı servis.